ມາເບີ່ງ ຄຳວ່າ ປະເພນີບຸນປີໃໝ່ລາວ

ມາເບີ່ງ ຄຳວ່າ ປະເພນີບຸນປີໃໝ່ລາວ

ມາເບີ່ງ ຄຳວ່າ ປະເພນີບຸນປີໃໝ່ລາວ

ໂດຍ: ພູວັນ
ບຸນປີໃໝ່ລາວ ຫຼື ເອີ້ນວ່າ: ສົງການ ຖືເປັນປາງບຸນໃຫຍ່ຂອງຄົນລາວຊາວພຸດຢູ່ໃນຮີດ 12 ຄອງ 14 ຂອງຄົນລາວທີ່ເຄີຍປະຕິບັດສືບທອດກັນມາແຕ່ບູຮານນະການ ໂດຍຖືເອົາໂອກາດນີ້ເປັນການອວຍໄຊໃຫ້ພອນຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ສະຫຼຸບ, ຍ້ອງຍໍ, ພົບປະສ້າງສັນກັນ ແລະ ສະເຫຼີມສະຫຼອງໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດນັບຕັ້ງແຕ່ເໜືອຮອດໃຕ້ ຊຶ່ງຈັດຂຶ້ນປີລະຄັ້ງ, ສຳລັບປີນີ້ແມ່ນເລີ່ມແຕ່ວັນທີ 14 ຫາ 16 ຂອງເດືອນເມສາ, ພໍໃກ້ຈະຮອດບຸນປີໃໝ່ປວງຊົນຊາວລາວໄດ້ພາກັນຫ້າງຫາກະກຽມຕ້ອນຮັບປີໃໝ່ເຊັ່ນ: ທໍາຄວາມສະອາດຕາມເຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງ ກະກຽມຫາດອກໄມ້ທີ່ມີກິ່ນຫອມເຊັ່ນ: ດອກຈຳປາ, ດອກຈຳປີ, ດອກດາວເຮືອງ, ດອກຄູນ, ດອກພຸດ ແລະ ດອກໄມ້ອື່ນໆເພື່ອມາປຸງແຕ່ງນ້ຳຫອມຫົດສົງພະພຸດທະຮູບເພື່ອຄວາມເປັນສິລິມຸງຄຸນ.

ອີງຕາມປະເພນີທີ່ເຄີຍປະຕິບັດກັນມາ ບຸນປີໃໝ່ລາວໄດ້ມີການສະເຫຼີມສະຫຼອງເປັນເວລາ 3 ວັນຄື: ວັນສັງຂານລ່ວງ ໝາຍເຖິງວັນສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າ, ວັນເນົາ ແລະ ວັນສັງຂານຂຶ້ນ ຊຶ່ງແມ່ນວັນເລີ່ມຕົ້ນຂອງປີໃໝ່ນັ້ນເອງ, ກ່ຽວກັບວັນບຸນປີໃໝ່ລາວ ຫຼື ວັນສົງການນີ້ໄດ້ມີນິທານບອກເລົ່າຕໍ່ກັນມາເລື່ອງໜຶ່ງ ຊຶ່ງພະຍາກະບິນລະພົມຢາກທົດສອບຄວາມຮູ້, ຄວາມສະຫຼາດຂອງ ທ້າວ ທຳມະບານ ກຸມມານ, ພະຍາກະບິນລະພົມຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງຄຳຖາມຂຶ້ນ 3 ຂໍ້ຄື: ໜຶ່ງ: ຕອນເຊົ້າສີລິຂອງຄົນຢູ່ໃສ ?, ສອງ: ຕອນທ່ຽງ ສີລິຂອງຄົນຢູ່ໃສ ? ແລະ ສາມ: ຕອນກາງຄືນ ສີລິຂອງຄົນຢູ່ໃສ ? ໂດຍວາງເງື່ອນໄຂໄວ້ວ່າ: ຖ້າຕອບບໍ່ໄດ້, ພະຍາກະບິນລະພົມຈະຕັດຫົວທ້າວ ທຳມະບານ ກຸມມານ; ຖ້າຫາກວ່າຕອບໄດ້ພະຍາກະບິນລະພົມ ຈະຕັດຫົວຂອງໂຕເອງ ແລະ ໃຫ້ເວລາແກ່ທ້າວ ທຳມະບານ ກຸມມານ ໄປຄົ້ນຄິດເປັນເວລາ 7 ວັນ ຊຶ່ງທ້າວ ທຳມະບານ ກຸມມານ ສາມາດຕອບຄຳຖາມພະຍາກະບິນລະພົມໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ, ພະຍາກະບິນລະພົມ ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຕັດຫົວຂອງໂຕເອງຕາມເງື່ອນໄຂທີ່ວາງໄວ້.

ກ່ອນຕັດຫົວ ພະຍາກະບິນລະພົມໄດ້ເອີ້ນລູກສາວທັງ 7 ມາສັ່ງວ່າ: ພໍ່ຈະຕັດຫົວບູຊາ ທຳມະບານ ກຸມມານ; ຖ້າຫົວຂອງພໍ່ຫາກຕົກລົງໃສ່ແຜ່ນດິນໄຟກໍຈະໄໝ້ໂລກ; ຖ້າໂຍນຂຶ້ນໄປເທິງຟ້າ ກໍຈະເກີດໄພແຫ້ງແລ້ງ; ຖ້າຖິ້ມລົງໃນມະຫາສະໝຸດ ນ້ຳກໍຈະແຫ້ງ.

ດັ່ງນັ້ນໃຫ້ພວກລູກທັງ 7 ຄົນເອົາພາພານມາຮອງຮັບເອົາຫົວຂອງພໍ່ໄວ້ແລ້ວເຊີນໄປຕັ້ງໄວ້ໃນຖ້ຳຄັນທະທຸລີ ທີ່ພູເຂົາໄກລາດ ແລະ ບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງສັກກາລະທິບຕ່າງໆດ້ວຍເຖີ້ນ. ເມື່ອຄົບຮອບເວລາໃນແຕ່ລະປີ ດັ່ງວັນປີໃໝ່ ຫຼື ວັນສັງຂານ ລູກສາວທັງ 7 ກໍປ່ຽນຜ່ຽນກັນຕາມລຳດັບພາບໍລິວານ ແລະ ເທບພະຍາດາທັງຫຼາຍມາເຊີນເອົາຫົວຂອງພະຍາກະບິນລະພົມອອກມາຫົດສົງ ແລະ ແຫ່ວຽນອ້ອມເຂົາພະສຸເມນ.

ຫຼັງຈາກນັ້ນຂະບວນກໍນຳຫົວຂອງພະຍາກະບິນລະພົມໄປໄວ້ທີ່ເດີມ. ສະນັ້ນ, ເພີ່ນຈຶ່ງເອີ້ນລູກສາວທັງ 7 ຂອງພະຍາກະບິນລະພົມວ່າ ນາງສັງຂານແຕ່ນັ້ນມາ.
ອີງຕາມປະເພນີສືບທອດກັນມາ ເມື່ອເຖິງວັນສັງຂານແລ້ວຍາມເຊົ້າຄົນທັງປວງພາກັນອອກໄປເຮັດບຸນຕັກບາດຢູ່ຕາມວັດວາອາຮາມ, ໄຫວ້ພະພຸດທະຮູບ, ພະທາດເຈດີດ້ວຍດອກໄມ້ທູບທຽນ ແລະ ກໍນິມົນເອົາພະພຸດທະຮູບລົງມາຈາກຮ້ານພະ ເພື່ອມາປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ໂຮງເພື່ອຫົດສົງເອີ້ນວ່າ “ເອົາພະລົງ”. ເມື່ອເຖິງເວລາຄ່ຳຄືນໃນລະຫວ່າງວັນສັງຂານນີ້ກໍພາກັນກໍ່ພະທາດເຈດີດ້ວຍດິນຊາຍເອີ້ນວ່າ “ຕົບພະທາຍ”, ທຳບຸນໃຫ້ທານ, ຟັງທຳມະເທດສະໜາ, ເຮັດບັງສະກຸນເພື່ອເຮັດທານຫາຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປຕາມສັດທາຂອງໃຜລາວດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ, ເມື່ອເຖິງວັນທີ່ສາມຄືວັນສັງຂານຂຶ້ນພະພິກຂຸສົງ ກໍຈະນິມົນເອົາພະພຸດທະຮູບທຸກອົງຂຶ້ນຄືນໄວ້ແທ່ນເດີມ ຊຶ່ງເຮົາເອີ້ນວັນນີ້ວ່າ: ວັນສັງຂານຂຶ້ນ ຫຼື ວັນຂຶ້ນປີໃໝ່ນັ້ນເອງ, ຫຼັງຈາກທີ່ນິມົນພະຂຶ້ນແທ່ນຄືນແລ້ວ ພິທີການສະເຫຼີມສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວກໍສິ້ນສຸດລົງ.

ໃນໄລຍະຕົ້ນຂອງປີໃໝ່ນີ້ແຕ່ລະຄອບຄົວກໍໄດ້ຈັດບາສີສູ່ຂວັນກັນເພື່ອຮັບໂຊກ ຮັບໄຊໃນວັນຂຶ້ນປີໃໝ່.

 

ไม่มีหมวดหมู่